Hesap, 2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde yer alan yönteme göre yapılır. Bu ek, Danıştay 8. Dairesi'nin 4 Aralık 2021 tarihli kararıyla iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi de 2020 yılında, tazminatın genel şartlara göre belirlenmesini öngören kanun hükmünü iptal etmiştir. Formül sayfada, kamuoyunda bilinen tek sayısal yöntem olduğu ve büyüklük fikri verdiği için tutulmaktadır.
1 Temmuz 2026'dan itibaren geçerli olan uygulamada değer kaybı bir formülle değil, atanan sigorta eksperinin tespitiyle bulunur. Eksper, aracın kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farkı esas alır; bunu yaparken aracın markasını, yaşını, modelini, kullanılmışlık düzeyini, hasar gören bölümlerini ve geçmiş hasar kaydını dikkate alır.
Ödenmesi gereken tutarın hukuki dayanağı ise değişmemiştir: Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerine göre gerçek zarar, kusur oranı gözetilerek karşılanır. Eksper raporundaki tutarın gerçek zararı karşılamadığı düşünülüyorsa itiraz, Sigorta Tahkim Komisyonu ve dava yolları açıktır.
1 Temmuz 2026'da ne değişti
Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği 12 Şubat 2026 tarihli ve 33166 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, 1 Nisan 2026'da yürürlüğe girmiştir. Sıralı eksper ataması geçici 3. madde uyarınca üç ay boyunca Bursa ve Ordu'da pilot uygulandı; bu süre 1 Temmuz 2026'da doldu. Usul kuralları SEDDK'nın 2026/7 sayılı Genelgesiyle belirlenmiştir.
Eksper sistem üzerinden atanıyor
Eksperi taraflar seçmiyor. Atama, Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) üzerinden sırayla yapılıyor. Trafik sigortasında eksper zorunluluğu, hasar tutarının asgari maddi teminatın onda birini aşmasına bağlıdır.
Onarım ve değer kaybı tek raporda
Eksper, hasarı tespit ederken değer kaybına ilişkin tespitini de aynı rapora yazmak zorunda. Böylece iki ayrı teknik değerlendirme yerine tek bir rapor oluşuyor.
Ayrı ekspertiz süreci işlemiyor
Değer kaybı hâlâ ayrıca talep edilir. Değişen, talep edildikten sonrasıdır: hasar için eksper atanmışsa tutar aynı raporda hesaplanır, atanmamışsa talep üzerine EKSİST'ten eksper atanır.
İtiraz süresi üç iş günü
Eksperin tespitlerine üç iş günü içinde itiraz edilebiliyor. İtiraz üzerine ikinci eksper, ardından talep hâlinde en az on yıl deneyimli bir hakem eksper görevlendiriliyor.
Vekâlet ve hukuki destek kalktı mı?
Hayır. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra kamuoyunda, değer kaybı başvurularında artık vekâlet verilemeyeceği, hukuki destek alınamayacağı veya sürecin yalnızca eksperler tarafından yürütülebileceği yönünde değerlendirmeler yapıldı. Bunlar düzenlemenin içeriğini yansıtmıyor.
- Değişiklik, eksperin nasıl atanacağına ve değer kaybının nasıl hesaplanacağına ilişkindir. Hak sahibinin vekâlet vermesine, hukuki destek almasına veya sürecini profesyonel temsilci aracılığıyla yürütmesine yönelik bir yasak ya da kısıtlama getirmemektedir.
- Eksper raporuna itiraz, eksik hesaplanan veya eksik ödenen tazminata ilişkin başvurular, Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ve dava yolu vekâlet kapsamında yürütülmeye devam etmektedir.
- Eksperin belirlediği tutar teknik bir tespittir; hukuken ödenmesi gereken tutarın kendisi değildir. Aradaki farkın takibi hukuki bir işlemdir ve mevzuatta bu takibi engelleyen bir hüküm yoktur.
Ön hesapta kullanılan katsayılar
Aşağıdaki tablolar iptal edilen Genel Şartlar ekine aittir ve yalnızca yukarıdaki ön hesabın nasıl çıktığını göstermek için verilmiştir. Eksper raporundaki tespit bu katsayılara bağlı değildir.
Hasar boyutu
- BüyükŞasi, direk, tavan gibi taşıyıcı bölümlerde onarım
- 0,90
- OrtaBirden fazla panelin değişmesi veya boyanması
- 0,75
- KüçükTek panelde onarım veya boya
- 0,50
- BasitYüzeysel çizik, tampon onarımı
- 0,25
Kilometre
- 0 - 14.999
- 0,90
- 15.000 - 29.999
- 0,80
- 30.000 - 44.999
- 0,60
- 45.000 - 59.999
- 0,40
- 60.000 - 74.999
- 0,30
- 75.000 - 149.999
- 0,20
- 150.000 ve üzeri
- 0,10
Ön hesap = Piyasa değeri × %19 × hasar katsayısı × kilometre katsayısı
Değer kaybını kimden talep edebilirim?
Kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilir. Kusur oranınız varsa tutar bu oranda düşer. Kusurun tamamı karşı taraftaysa tam tutar talep edilebilir.
Kasko değer kaybı öder mi?
Kural olarak hayır. Değer kaybı, kusurlu tarafın trafik sigortasından karşılanan bir zarardır. Kasko poliçesinde bu yönde özel bir teminat bulunuyorsa poliçe şartlarına bakılması gerekir.
Değer kaybı için ayrıca talepte bulunmam gerekir mi?
Evet, değer kaybı ayrı bir taleptir. Değişen, talebin ardından işleyen süreçtir: hasar tespiti için zaten bir eksper atanmışsa ayrı bir ekspertiz süreci işlemez, değer kaybı aynı raporda hesaplanır. Eksper atanmamış bir dosyada değer kaybı talep edilirse, bunun üzerine EKSİST üzerinden sıralı olarak eksper atanır.
Eksperin belirlediği tutarı düşük buluyorum, ne yapabilirim?
Rapora üç iş günü içinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine en az on yıl deneyimli bir hakem eksper görevlendirilir. Hakem eksperin raporu idari aşamayı kapatır, sonucun gerçek zararı karşılamadığı kanaatindeyseniz Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru ve dava yolu açık kalır.
Sigorta şirketi başvurumu cevaplamazsa ne olur?
Sigorta şirketinin yazılı başvuruya on beş gün içinde cevap verme yükümlülüğü vardır. Bu süre içinde cevap gelmez veya talep kısmen ya da tamamen reddedilirse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yolu açılır.
Aracımın kilometresi yüksek, yine de talep edebilir miyim?
Evet. Ön hesap tablosunda kilometre arttıkça katsayı düşer; eski uygulamada belirli bir kilometrenin üzerindeki araçlarda değer kaybı hiç hesaplanmıyordu. Bugün geçerli olan yöntemde böyle bir baraj yoktur, eksper aracın kendi piyasa değerine bakar.
Bu hesap dosyamda delil olarak kullanılabilir mi?
Hayır. Buradaki sonuç yalnızca fikir vermek içindir. Talebe ve uyuşmazlığa esas alınacak tutar eksper raporundan, uyuşmazlık hâlinde ise tahkim veya mahkeme aşamasında alınan bilirkişi raporundan çıkar.